Οι «αιώνιες χημικές ουσίες» PFAS δεν αποδομούνται και συσσωρεύονται στο περιβάλλον και την τροφική αλυσίδα. Νέα μελέτη των Πανεπιστημίου Αιγαίου και ΕΚΠΑ, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science of The Total Environment, ανέλυσε 75 αυγά από κοτέτσια σε Σέρρες, Μαγνησία, Βοιωτία, Αττική και Ηλεία και καταγράφει ανησυχητικά αποτελέσματα.
Σε όλα τα δείγματα ανιχνεύθηκαν PFAS, ενώ πάνω από τα μισά αυγά ξεπερνούσαν τα επιτρεπόμενα όρια της Ε.Ε. Στην Ηλεία, κάθε δείγμα υπερέβη τις οδηγίες της EFSA για όλες τις ηλικιακές ομάδες. Οι μέσες τιμές για PFOS, PFHxS και PFBA καταγράφηκαν σε πολύ υψηλά επίπεδα, με κάποιες μετρήσεις να φτάνουν έως και 5,30 μg/kg. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι έφηβοι και ηλικιωμένοι υπερβαίνουν το όριο ασφαλούς εβδομαδιαίας πρόσληψης.
Η μελέτη εντόπισε επίσης για πρώτη φορά σε ελληνικά αυγά υπολείμματα φαρμάκων και έξι διαφορετικά φυτοφάρμακα. Το εντομοαπωθητικό DEET βρέθηκε σε όλα τα δείγματα, ενώ το οξολινικό οξύ ήταν το συχνότερα ανιχνευμένο φαρμακευτικό σκεύασμα. Τα βαρέα μέταλλα εμφανίστηκαν σε χαμηλά επίπεδα, αλλά η παρουσία PFAS αξιολογείται από τους επιστήμονες ως άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία και απαιτείται διερεύνηση των πηγών μόλυνσης και άμεσα μέτρα προστασίας.
Ηθικά, η κατάσταση απαιτεί να ενεργήσουμε με βάση την υποχρέωση προστασίας της ζωής και της υγείας των πολιτών, όχι με γνώμονα αποκλειστικά το συμφέρον ή την ευκολία. Κάθε φορέας —παραγωγοί, βιομηχανία, δημόσιοι ρυθμιστικοί φορείς— οφείλει να εφαρμόζει κανόνες που θα μπορούσαν να γίνουν γενικός κανόνας για όλους, δηλαδή μέτρα που αν καθιερωθούν παγίως δεν θα βλάπτουν άλλους.
Στην πράξη αυτό σημαίνει αυστηρότερος έλεγχος και δειγματοληψία, εντοπισμός και εξάλειψη των πηγών ρύπανσης, διαφάνεια προς τους καταναλωτές και υποστήριξη εναλλακτικών πρακτικών χωρίς PFAS. Οι πολίτες πρέπει να απαιτούν ασφαλή τρόφιμα και πολιτικές πρόληψης, ενώ οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη για την προστασία της δημόσιας υγείας τώρα και για τις μελλοντικές γενιές.