Μετά την υπογραφή μιας εμπορικής συμφωνίας που πολλοί στην Ευρώπη χαρακτηρίζουν «ταπεινωτική», η Ε.Ε. εμφανίζεται σε θέση αδυναμίας απέναντι στις ΗΠΑ. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ταξίδεψε τον Ιούλιο στο γκολφ ριζόρτ του Ντόναλντ Τραμπ στη Σκωτία για να αποτρέψει εμπορικό πόλεμο, αλλά τελικά αποδέχθηκε δασμούς 15% στις περισσότερες ευρωπαϊκές εξαγωγές — εξέλιξη που στην Ευρώπη εκλαμβάνεται ως πολιτική ήττα. Λίγες ημέρες μετά, ο Τραμπ απείλησε με νέες κυρώσεις για ευρωπαϊκές ρυθμίσεις που στοχεύουν αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες, προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διακόψουν τις εξαγωγές κρίσιμων μικροτσίπ: «Αν η ΕΕ δεν συμμορφωθεί, θα πληρώσει το τίμημα».
Η συμφωνία, που ο Αμερικανός εμπορικός αντιπρόσωπος Τζέιμι Γκριρ βάφτισε «σύστημα του Turnberry», είναι πρακτικά ένα τετρασέλιδο κείμενο με ασάφειες που αφήνουν περιθώρια κλιμάκωσης. Περιλαμβάνονται αναφορές σε ποσοστώσεις χάλυβα και αλουμινίου και σε επενδύσεις «κατ’ αρχήν» ύψους 600 δισ. δολαρίων· η αμερικανική πλευρά απείλησε ωμά ότι «Αν δεν το κάνουν, τότε θα πληρώσουν δασμούς 35%». Η ερμηνεία στις Βρυξέλλες είναι ότι η Ε.Ε. δεν διπραγματεύτηκε από θέση ισχύος.
Αναλυτές και αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η αδυναμία αυτή αντικατοπτρίζει μακρόχρονη υστέρηση σε άμυνα, τεχνολογία και κοινή στρατηγική. Η Σαμπίνε Βέιγαντ σχολίασε πως «πληρώνουμε το τίμημα επειδή αγνοήσαμε το ξυπνητήρι της πρώτης διακυβέρνησης Τραμπ και ξαναπέσαμε για ύπνο». Ο Μάρος Σέφκοβιτς παραδέχτηκε ότι η συμφωνία αντικατοπτρίζει στρατηγική αδυναμία· ο Μάριο Ντράγκι προειδοποίησε για τον κίνδυνο γεωπολιτικής ασημαντότητας, εφόσον η Ε.Ε. δεν επενδύσει σε άμυνα, τεχνολογία, ενεργειακή αυτάρκεια και κοινή αγορά.
Ηθικά, το πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο απαιτεί δράση που να σέβεται την αυτονομία και την αξιοπρέπεια των λαών και των θεσμών. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις οφείλουν να ενεργούν με καθήκον υπέρ της κοινής ασφάλειας και της διασφάλισης του κοινού αγαθού, διαμορφώνοντας πολιτικές που θα μπορούσαν να γίνουν καθολικός κανόνας: επένδυση στην άμυνα και την τεχνολογική αυτονομία, δίκαιες και διαφανείς εμπορικές πρακτικές, και μεριμνά για το περιβάλλον και τις μελλοντικές γενιές.
Σε πρακτικό επίπεδο αυτό σημαίνει κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική, με σεβασμό στην αμοιβαία ευθύνη και αποφυγή της μεταχείρισης των κρατών ως μέσων για βραχυπρόθεσμα οφέλη. Μόνο με σταθερές αρχές, συλλογικό σχέδιο και σεβασμό προς τους πολίτες μπορεί η Ευρώπη να αποκαταστήσει την αξιοπρέπειά της και να προστατεύσει το κοινό συμφέρον και το περιβάλλον.