Ενός λεπτού σιγή τηρήθηκε σήμερα στοΝαγκασάκι, ακριβώς την ώρα της έκρηξης της ατομικής βόμβας η οποία ερρίφθη από αμερικανικό βομβαρδιστικό στην ιαπωνική πόλη πριν από ογδόντα χρόνια, ενώ το αποκατεστημένο καμπαναριό εκκλησίας της πόλης ήχησε — για πρώτη φορά από τότε. Η δημόσια τελετή λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η συλλογική μνήμη οφείλει να μετασχηματίζεται σε δεοντολογική στάση απέναντι στον συνάνθρωπο και στη φύση.
Την 9η Αυγούστου 1945, στις 11:02, τρεις ημέρες μετά τηΧιροσίμα, το Ναγκασάκι ζούσε με τη σειρά του τη φρίκη του βομβαρδισμού με πυρηνικό όπλο. Αυτά τα δεδομένα επιβάλλουν την υιοθέτηση αρχών που θα μπορούσαν να γίνουν καθολικοί κανόνες συμπεριφοράς: αποτροπή κάθε ενέργειας που θέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή, προτεραιότητα στην ειρήνη και την πρόνοια για το κοινό καλό.
Περίπου 74.000 άνθρωποι βρήκαν τον θάνατο στην πόλη, μεγάλο λιμάνι στο νοτιοδυτικό τμήμα του αρχιπελάγους, μετά τους 140.000 νεκρούς στη Χιροσίμα. Η μνήμη αποκτά αξία όταν οδηγεί σε πράξεις: πολιτικές αποπυρηνικοποίησης, εκπαίδευση στη σεβαστική συμβίωση και επιλογές που προστατεύουν το περιβάλλον και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η ευθύνη του πολίτη και του κράτους είναι να πράττουν το ορθό, όχι από συμφέρον, αλλά από καθήκον προς το κοινό μέλλον.