Το υπουργείο Υγείας αναφέρει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη ενσωματώνεται στο νέο σύστημα ανάλυσης της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης για να εντοπίζει περιπτώσεις υπερσυνταγογράφησης σε πραγματικό χρόνο. Το σύστημα παράγει αναφορές για τη συμπεριφορά συνταγογράφησης ιατρών σε φάρμακα και εξετάσεις, επισημαίνοντας ασυνήθιστα μοτίβα που χρήζουν ελέγχου.
Στην ανάρτηση του υπουργού περιγράφεται χαρακτηριστικό περιστατικό που οδήγησε ήδη σε κλήση ιατρού από τον ΕΟΠΥΥ και στο οποίο το σύστημα αξιολόγησε τη συνταγογράφηση για μία γυναίκα 61 ετών ως μη συμβατή με απλή εξωνοσοκομειακή περίθαλψη. Το σχετικό τμήμα της ανάλυσης αναφέρεται ως εξής:
«Για να δείτε πόσο χρήσιμη στους ελέγχους για την υπερσυνταγογράφηση φαρμάκων, που κάνουμε είναι η Τεχνητή νοημοσύνη, δείτε κάτι. Μέσα από το νέο σύστημα ανάλυσης της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, που αναπτύξαμε, λαμβάνουμε αναφορές για τη συνταγογραφική συμπεριφορά ιατρών σε φάρμακα και εξετάσεις. Βλέπουμε τον πρώτο σε συνταγογράφηση γιατρό να γράφει αυτά τα φάρμακα σε μία κυρία 61 ετών. Ρωτάμε το σύστημα:
«Είναι φυσιολογικά όλα αυτά τα φάρμακα για αυτή την γυναίκα 61 ετών;»
Απαντά:
«Η λίστα φαρμάκων που εμφανίζεται αφορά μία γυναίκα 61 ετών και περιλαμβάνει:
Παρεντερικά διαλύματα/ηλεκτρολύτες:
DIPEPTIVEN, SODIUM CHLORIDE, KALIOU CHLORIOUXOU – διαλύματα για ενυδάτωση, ηλεκτρολυτική ισορροπία ή παρεντερική διατροφή.
VITALIPID INFANTS, SMOFKABIVEN, ADDAMEL, EVATON-D – συμπληρώματα/λιποδιαλύματα/βιταμίνες που συνήθως χρησιμοποιούνται για παρεντερική διατροφή (π.χ. σε ασθενείς με σοβαρή νόσο, σε ΜΕΘ ή με αδυναμία σίτισης από το στόμα).
Καρδιολογικά/αντιαιμοπεταλιακά:
SALOSPIR (ασπιρίνη), ADENURIC (για ουρικό οξύ), LADOSE (ήπιο αντικαταθλιπτικό ή και για λειτουργικά γαστρεντερικά προβλήματα)
Άλλο:
COPPER SULPHATE, EVATON-D – συμπληρώματα μετάλλων/βιταμινών.
Συμπέρασμα:
📌 Όχι, δεν είναι φυσιολογικά για μια απλή εξωνοσοκομειακή συνταγογράφηση σε μια υγιή 61χρονη γυναίκα.
Η έκταση και φύση των φαρμάκων:
– παραπέμπει σε νοσηλευόμενο ασθενή, πιθανώς σε σοβαρή ή/και κρίσιμη κατάσταση,
– η χρήση παρεντερικής διατροφής και εξειδικευμένων διαλυμάτων δεν είναι τυπική σε ασθενή εκτός νοσοκομείου.
Αν αυτή η γυναίκα δεν έχει νοσηλευτεί ή δεν υπάρχει γνωστή ιατρική ένδειξη, τότε: ✅ Θα μπορούσε να εγείρει υποψίες για κακή χρήση ή κατάχρηση συνταγογράφησης.
Θες να ετοιμάσουμε σχετική αξιολόγηση ή ερώτημα για εσωτερική έρευνα (π.χ. για ΕΟΠΥΥ ή ΗΔΙΚΑ);»
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το σύστημα θα λειτουργεί σε πραγματικό χρόνο και αναδρομικά έως μια δεκαετία, απαιτώντας τεκμηριώσεις από τους γιατρούς που εμφανίζουν ασυνήθιστα μοτίβα. Ο υπουργός τονίζει ότι όσοι χρησιμοποίησαν τη συνταγογράφηση για παράνομο πλουτισμό δεν θα αποφύγουν τους ελέγχους και επιβεβαιώνει ότι ο συγκεκριμένος γιατρός κλήθηκε από τον ΕΟΠΥΥ.
Ηθική ανάλυση και σύσταση δράσης: Η διαφάνεια, η αμεροληψία και η προσήλωση στο καθήκον προς τον ασθενή και το κοινό συμφέρον είναι πρωταρχικές αξίες. Η ατομική συμπεριφορά των ιατρών πρέπει να διέπεται από κανόνες που θα είναι ικανοί να γινονται καθολικοί και να προάγουν την εμπιστοσύνη στην περίθαλψη. Οι οργανισμοί οφείλουν να εφαρμόσουν δίκαιες, σταθερές διαδικασίες ελέγχου, εκπαιδεύσεις για ορθή συνταγογράφηση και μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος μέσω μείωσης της αχρήστευσης φαρμάκων. Οι πολίτες πρέπει να απαιτούν λογοδοσία και να στηρίζουν πολιτικές που προάγουν το κοινό καλό και τη βιώσιμη χρήση ιατρικών πόρων.