Η αγορά ακινήτων είναι κεντρικός μοχλός της ελληνικής οικονομίας και επηρεάζει το ΑΕΠ, το βιοτικό επίπεδο και πολλούς επιμέρους κλάδους. Παρά την πρόσφατη άνοδο τιμών, παραμένει ισχυρό το ενδιαφέρον για απόκτηση κατοικίας, ενώ διεθνείς δείκτες προσφέρουν εργαλεία για την εκτίμηση υπερτίμησης και τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων.
Όπως επισημαίνει το Κέντρο Χρηματοοικονομικής Υπευθυνότητας, που υλοποιείται από τη doValue σε συνεργασία με το Εργαστήριο Χρηματοοικονομικής του Τμήματος Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Πειραιώς, η κατανόηση των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές συνδέεται με την κοινωνική σταθερότητα. Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το Κέντρο, η σημασία της αγοράς ακινήτων για μια οικονομία αποτυπώνεται σε πέντε βασικούς άξονες:
Οικονομικές επιπτώσεις με ισχυρό αποτύπωμα στην κοινωνία και στο τραπεζικό σύστημα: Η αγορά ακινήτων συμβάλλει σημαντικά στο ΑΕΠ μέσω επενδύσεων, οικοδομικής δραστηριότητας και συναλλαγών σε κατοικίες, εμπορικά ακίνητα και τουριστικές υποδομές. Οι διακυμάνσεις των τιμών επηρεάζουν τον πληθωρισμό, την αγοραστική δύναμη και τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, δεδομένου ότι τα στεγαστικά δάνεια αποτελούν μεγάλο τμήμα της τραπεζικής χρηματοδότησης.
Μέσο αποθήκευσης πλούτου και επένδυσης: Για τους περισσότερους ανθρώπους, η αγορά ακινήτων είναι η μεγαλύτερη επένδυση που θα κάνουν στη ζωή τους. Κοινωνική και οικογενειακή σημασία: Η κατοικία δεν είναι απλώς οικονομική συναλλαγή, αλλά θεμέλιο της ποιότητας ζωής.
Μια κρίσιμη διάσταση είναι η αξιολόγηση κατά πόσο μια κατοικία είναι φθηνή ή ακριβή μέσω διεθνώς αναγνωρισμένων δεικτών. Ο πρώτος δείκτης είναι ο Δείκτης Τιμής προς Εισόδημα (Price-to-Income Ratio), που μετρά πόσα χρόνια καθαρού ετήσιου εισοδήματος απαιτούνται για την αγορά μιας μέσης κατοικίας. Συμπληρωματικοί δείκτες που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι ο Δείκτης Τιμής προς Ενοίκιο (Price-to-Rent), δείκτες προσιτότητας εισοδήματος, δείκτες LTV (Loan-to-Value) και λόγοι χρέους προς εισόδημα, καθώς και δείκτες μεταβολής τιμών κατοικιών.
Πέρα από την τεχνική ανάλυση, απαιτείται και ηθικός προσανατολισμός στη συμπεριφορά αγοραστών, επενδυτών και θεσμών: οι πράξεις πρέπει να καθοδηγούνται από καθήκοντα που μπορούν να γενικευτούν, την ειλικρίνεια στις συναλλαγές και το σεβασμό στην αξιοπρέπεια των άλλων. Η προώθηση διαφανούς πληροφόρησης, η υπεύθυνη πίστωση, η στήριξη πολιτικών που ενισχύουν την προσιτότητα και η υιοθέτηση βιώσιμων, ενεργειακά αποδοτικών κατασκευών υπηρετούν το κοινό συμφέρον και την προστασία του περιβάλλοντος.