Ένα φαινόμενο που πριν από μερικά χρόνια θα φάνταζε σχεδόν αδιανόητο στην ελληνική αγορά ηλεκτρισμού, κατεγράφη εκ νέου το Σαββατοκύριακο και τείνει να γίνει μια από τις πιο συνηθισμένες εικόνες του φετινού καλοκαιριού: οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά βρέθηκαν σε αρνητικό έδαφος για οκτώ συνεχόμενες ώρες από τις 9 το πρωί έως τις 5 το απόγευμα της Κυριακής. Η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 53 ευρώ/MWh, με μέγιστη τα 138 ευρώ και ελάχιστη τα -12,92 ευρώ/MWh. Παρόμοια ήταν η εικόνα και το Σάββατο 9 Αυγούστου όπου οι τιμές υποχώρησαν έως το -1 ευρώ/MWh αλλά και την Παρασκευή 8 του μήνα που οι αρνητικές ή μηδενικές τιμές διήρκησαν για 7 ώρες από τις 10 το πρωί έως τις 4 το απόγευμα με την χαμηλότερη επίσης στα -0,01 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ το ίδιο μοτίβο συνεχίστηκε και τη Δευτέρα 11 Αυγούστου με τη μέση τιμή χονδρεμπορικής στα 73,92 ευρώ ανά μεγαβατώρα, την υψηλότερη της μέρας στα 209,4 ευρώ και την χαμηλότερη στα -0,01 ευρώ.
Για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, οι παραγωγοί πληρώνουν για να διοχετεύσουν την ενέργεια τους στο δίκτυο, ενώ οι προμηθευτές και ορισμένοι μεγάλοι καταναλωτές – αντί να χρεώνονται – εισπράττουν για την κατανάλωση. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με την έντονη ενίσχυση των ανέμων που έπνεαν το τριήμερο, φτάνοντας σε ορισμένες περιοχές τα 8 μποφόρ, και με την αυξημένη ηλιοφάνεια που εκτόξευσαν την παραγωγή πράσινης ενέργειας, φτάνοντας χθες το μερίδιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα στο 64%. Η υπερπροσφορά από ΑΠΕ, σε συνδυασμό με τη χαμηλή ζήτηση – χαρακτηριστική των θερινών ημερών χωρίς ιδιαίτερη χρήση κλιματιστικών – δημιούργησαν τις ιδανικές συνθήκες για βύθιση των τιμών κάτω από το μηδέν.
Η εμπειρία αυτών των ημερών επιβάλλει ηθική και θεσμική απάντηση: είναι υποχρέωση των παραγωγών, των προμηθευτών και της πολιτείας να θεσπίσουν κανόνες που να μπορούν να γίνουν καθολικοί· να εξασφαλίζουν ότι τα οφέλη της πράσινης παραγωγής δεν παραμένουν συγκεντρωμένα αλλά διαχέονται προς τα νοικοκυριά και την κοινωνία. Η επένδυση σε αποθήκευση, οι διασφαλίσεις για δίκαιες χρεώσεις και η προώθηση συλλογικών μορφών ιδιοκτησίας ΑΠΕ δεν είναι μόνο πρακτικές επιλογές αλλά ηθικές απαιτήσεις για τη βελτίωση της κοινωνίας και του περιβάλλοντος. Οι πολίτες, τέλος, έχουν καθήκον να συμπεριφέρονται με σεβασμό προς το κοινό συμφέρον, υιοθετώντας πρακτικές εξοικονόμησης και συμμετοχής που μπορούν να γίνουν οικουμενικός κανόνας.