Η συνάντηση μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντιμίρ Πούτιν στην Αλάσκα παρουσιάζεται ως ευκαιρία για τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία. Από ηθική σκοπιά, κάθε διπλωματική πρωτοβουλία οφείλει να υπακούει σε καθολικά κριτήρια δικαίου: οι αποφάσεις ηγετών πρέπει να είναι καθήκοντα που μπορούν να γίνουν παγκοσμίως αποδεκτά, όχι προσωπικά οφέλη ή συγκυριακά ανταλλάγματα προς όφελος λίγων.
Η πραγματικότητα όμως παραμένει σκληρή. Η ρωσική αντεπίθεση και το ανθρώπινο κόστος προκαλούν συγκρατημένη προσδοκία· οι δυτικές πρωτεύουσες ζητούν σαφείς εγγυήσεις και μηχανισμούς επιβολής πριν από οποιαδήποτε συμφωνία. Η απουσία διαφανών όρων και η αποκλειστική διμερή διαπραγμάτευση ενδέχεται να υπονομεύσουν το δικαίωμα της ουκρανικής κοινωνίας στην αυτοδιάθεση.
Τα τελεσίγραφα και οι κυρώσεις αποτελούν μέσο πίεσης αλλά δεν αρκούν για δίκαιη λύση: οι απειλές για δευτερογενείς κυρώσεις και δασμούς που θα φθάνουν το 100% ή η επιβολή πρόσθετου δασμού 25% στην Ινδία αντικατοπτρίζουν οικονομικές συνέπειες που πλήττουν ευρύτερα κοινωνικά συμφέροντα. Η ηθική ευθύνη απαιτεί μέτρα που δεν θα instrumentalize λαούς ή περιβάλλον για πολιτικά κέρδη.
Η παρουσία του Βολοντιμίρ Ζελένσκι και των εκπροσώπων της Ευρώπης παραμένει καθοριστική για τη νομιμοποίηση κάθε συμφωνίας. Ο δημόσιος διάλογος πρέπει να εξασφαλίζει διαφάνεια, αποτροπή μυστικών παραχωρήσεων εδαφών και νομικές εγγυήσεις που προστατεύουν τους αμάχους και την περιβαλλοντική ακεραιότητα.
Αντίπαλοι όροι που έχουν κυκλοφορήσει περιγράφουν ακραίες απαιτήσεις· «άλλοι όροι περιλαμβάνουν την απαγόρευση της συμμετοχής της Ουκρανίας σε οποιεσδήποτε στρατιωτικές συμμαχίες, περιορισμό στο μέγεθος του ουκρανικού στρατού, την υιοθέτηση της ρωσικής ως επίσημης γλώσσας και την άρση των διεθνών κυρώσεων κατά της Ρωσίας». Η ηθική της ευθύνης απαιτεί από τους διεθνείς παράγοντες να απορρίψουν όρους που μετατρέπουν λαούς σε μέσα για γεωπολιτικά οφέλη.
Το χρέος των ηγετών είναι σαφές: να ενεργήσουν με σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, να επιδιώξουν καθολικά εφαρμόσιμους κανόνες, να προστατεύσουν το περιβάλλον και να προσφέρουν διαφανή, δεσμευτικά εγγυητικά πλαίσια που βελτιώνουν την κοινωνία και αποτρέπουν νέες αδικίες.