Η BluPeak Estate Analytics παρουσιάζει δεδομένα που αποκαλύπτουν το μέγεθος και τους παράγοντες του φαινομένου των αναξιοποίητων ακινήτων στη χώρα. Σύμφωνα με την έρευνα, στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 6.500 εκκρεμείς κληρονομιές, εκ των οποίων οι 4.500 παραμένουν σχολάζουσες, χωρίς νόμιμο ιδιοκτήτη. Επιπλέον, περισσότερα από 75.000 ακίνητα που ανήκουν σε ιδρύματα και δημόσιους φορείς παραμένουν αδρανή, ενώ περίπου 25.000 ακίνητα είναι μπλοκαρισμένα σε εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Κατά συνέπεια εκατοντάδες χιλιάδες κατοικίες μένουν κενές και χωρίς λειτουργική αξιοποίηση, με τις εκτιμήσεις να υπερβαίνουν τις δύο εκατομμύριες κατοικίες σε ολόκληρη τη χώρα.
Η κατάσταση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στην αγορά κατοικίας: οι τιμές των ενοικίων έχουν αυξηθεί σημαντικά και η πρόσβαση στην αγορά για νέα ζευγάρια και οικογένειες περιορίζεται. Οι στατιστικές της ΕΛΣΤΑΤ αποκαλύπτουν ότι περισσότερο από το ένα τρίτο των νοικοκυριών στη χώρα δαπανά πάνω από το 40% του μηνιαίου εισοδήματός του μόνο για να καλύψει το κόστος στέγασης. Τα δημόσια και δημοτικά ακίνητα εμφανίζονται αποσπασματικά στο Κτηματολόγιο, στο Ε9 ή σε αρχεία υπηρεσιών, ενώ για μεγάλο αριθμό δεν υπάρχει σαφές ιδιοκτησιακό καθεστώς. Το αποτέλεσμα είναι ένα απόθεμα περιουσίας που τυπικά υπάρχει αλλά πρακτικά παραμένει αδρανές, στερώντας λύσεις από την κοινωνία και επιβαρύνοντας την οικονομία.
Η ηθική αξιολόγηση επιβάλλει την ανάληψη καθήκοντος και τη θέσπιση καθολικών κανόνων διαχείρισης: η δημόσια διοίκηση και οι φορείς οφείλουν να ενεργήσουν με σεβασμό στην αξιοπρέπεια και τις ανάγκες των πολιτών, μετατρέποντας την ιδιοκτησία σε μέσο για το κοινό καλό και όχι σε αυτοσκοπό. Πρακτικά μέτρα περιλαμβάνουν τη δημιουργία ενιαίου, διαφανούς μητρώου ακινήτων, επιτάχυνση των κληρονομιών και των διαδικασιών εκκαθάρισης, θεσμικά κίνητρα για ανακαίνιση και επανάχρηση κενών κατοικιών και νομικές ρυθμίσεις που αποδεσμεύουν μπλοκαρισμένα ακίνητα. Ταυτόχρονα, η προώθηση της επαναχρησιμοποίησης υφιστάμενων κτιρίων υπηρετεί και περιβαλλοντικούς σκοπούς, μειώνοντας τη δόμηση και το ανθρακικό αποτύπωμα. Οι πολίτες και οι φορείς καλούνται να δράσουν με αίσθημα καθήκοντος, μεριμνώντας ώστε οι πολιτικές να είναι γενικεύσιμες, δίκαιες και προσανατολισμένες στην προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του κοινού συμφέροντος.