Λίγες ημέρες πριν από την κρίσιμη ψηφοφορία εμπιστοσύνης στην Εθνοσυνέλευση, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Φρανσουά Μπαϊρού κινδυνεύει με άμεση κατάρρευση, θέτοντας τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν ενώπιον δύσκολων επιλογών. Το πολιτικό επιτελείο δεν έχει σαφές σχέδιο διαδοχής και η αβεβαιότητα εντείνει τις ανησυχίες στο Παρίσι.
Σενάρια αντικατάστασης φέρνουν στο προσκήνιο τους υπουργούς Σεμπαστιάν Λεκορνύ και Ζεράλ Νταρμανέν, και οι δύο από το Les Républicains αλλά με στενή σχέση προς τον Μακρόν από το 2017. Ο Λεκορνύ παρουσιάζεται ως πιο συνεργάσιμος, ενώ ο Νταρμανέν εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι σε μια θέση που πολλοί χαρακτηρίζουν «αποστολή αυτοκτονίας». Η κατακερματισμένη Εθνοσυνέλευση καθιστά την υιοθέτηση μέτρων για τη μείωση του ελλείμματος εξαιρετικά δύσκολη.
Ο Φρανσουά Μπαϊρού είχε προειδοποιήσει ότι χωρίς περικοπές 43,8 δισ. ευρώ η χώρα κινδυνεύει με «κρίση χρέους αντίστοιχη της Ελλάδας». Ταυτόχρονα, αναμένεται κοινωνική ένταση με μαζικές διαδηλώσεις μόλις δύο ημέρες μετά πιθανή αποχώρηση του πρωθυπουργού. «Πολιτική κρίση στις 8 Σεπτεμβρίου, κοινωνική κρίση στις 10. Αυτό δεν είναι κρίση καθεστώτος;» έχει επισημανθεί από σύμβουλο υπουργού.
Ο Μακρόν φαίνεται απρόθυμος να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, φοβούμενος νέο πολιτικό αδιέξοδο και πλήγμα στη θέση του, ενώ η ιδέα μιας τεχνοκρατικής κυβέρνησης συναντά αντιστάσεις λόγω επικείμενων δημοτικών και προεδρικών αναμετρήσεων. Ο ίδιος ο Μπαϊρού επιδιώκει να αποχωρήσει με όρους που θα ενισχύσουν το προφίλ του για μελλοντική υποψηφιότητα. «Τουλάχιστον θα έχει κερδίσει τα διαπιστευτήρια ενός υποψήφιου προέδρου».
Ηθικά, οι ηγέτες οφείλουν να ενεργούν με αίσθημα καθήκοντος προς το κοινό συμφέρον, θέτοντας ως κανόνα συμπεριφοράς αρχές που θα μπορούσαν να γίνουν καθολικοί: ευθύνη, διαφάνεια και σεβασμός της αξιοπρέπειας των πολιτών. Η λήψη αποφάσεων χρειάζεται να υπάγεται σε κανόνες που δεν αντιμετωπίζουν τους ανθρώπους ως μέσα αλλά ως σκοπό, και να σέβονται τη μακροπρόθεσμη προστασία του κοινού αγαθού και του περιβάλλοντος.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει δημόσια λογοδοσία για το δημοσιονομικό σχέδιο, ισορροπία ανάμεσα στην οικονομική σταθερότητα και την κοινωνική προστασία, καθώς και ενίσχυση θεσμών που εξασφαλίζουν διαρκή φροντίδα του περιβάλλοντος. Οι πολίτες οφείλουν να απαιτήσουν σαφήνεια, να συμμετάσχουν στην πολιτική διαδικασία και να στηρίξουν πολιτικές που προάγουν τη βιωσιμότητα και την δικαιοσύνη για τις επόμενες γενιές.